Cách tách thuế VAT
| Việc cần làm | Công thức |
|---|---|
| Từ giá đã có VAT ra giá chưa thuế | Giá chưa thuế = giá đã có VAT ÷ (1 + thuế suất), làm tròn đến đồng |
| Tiền thuế khi tách | Tiền thuế = giá đã có VAT − giá chưa thuế |
| Cộng VAT vào giá chưa thuế | Tiền thuế = giá chưa thuế × thuế suất, làm tròn đến đồng |
Thuế 8% chia 1,08; thuế 10% chia 1,1; thuế 5% chia 1,05. Thuế suất 0% và hàng không chịu thuế (KCT) không có tiền thuế: giá chưa thuế bằng tổng tiền. Tiền thuế khi tách lấy bằng phép trừ, nên giá chưa thuế cộng tiền thuế luôn đúng bằng số tiền khách trả.
Ví dụ
- Giá đã có VAT 8% là 1.080.000 đ: giá chưa thuế 1.080.000 ÷ 1,08 = 1.000.000 đ, tiền thuế 80.000 đ. Bằng chữ: Một triệu không trăm tám mươi nghìn đồng.
- Giá đã có VAT 8% là 100.000 đ: 100.000 ÷ 1,08 = 92.592,59…, làm tròn 92.593 đ; tiền thuế 100.000 − 92.593 = 7.407 đ.
- Cộng VAT: giá chưa thuế 1.000.000 đ, thuế 8% là 80.000 đ, tổng thanh toán 1.080.000 đ.
Hóa đơn ba dòng, giá đã có VAT, mỗi dòng một thuế suất:
| Dòng hàng | Thuế suất | Đã có VAT | Chưa thuế | Tiền thuế |
|---|---|---|---|---|
| Cước internet (viễn thông, không được giảm) | 10% | 1.100.000 | 1.000.000 | 100.000 |
| Văn phòng phẩm | 8% | 540.000 | 500.000 | 40.000 |
| Đồ chơi trẻ em | 5% | 210.000 | 200.000 | 10.000 |
| Cộng | 1.850.000 | 1.700.000 | 150.000 |
Luôn tính từng dòng rồi cộng. Ngay cả khi cùng thuế suất, ba dòng 100.000 đ thuế 8% cho tổng giá chưa thuế 277.779 đ, còn chia một lần 300.000 ÷ 1,08 ra 277.778 đ, lệch 1 đồng với các dòng trên hóa đơn.
Thuế suất 8% hay 10%: theo ngày lập hóa đơn
Hóa đơn lập từ 01/07/2025 đến hết 31/12/2026 ghi 8% cho hàng hóa, dịch vụ đang chịu 10%, trừ viễn thông, tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, bất động sản, kim loại, khai khoáng và hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt; hàng 5%, 0% hoặc không chịu thuế giữ nguyên. Danh mục hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt khác nhau giữa hóa đơn năm 2025 và năm 2026: năm 2025 mọi máy điều hòa đến 90.000 BTU vẫn 10% còn nước ngọt có đường được giảm, năm 2026 thì ngược lại (điều hòa đến 24.000 BTU được giảm, nước giải khát trên 5 g đường/100 ml vẫn 10%). Từ 01/01/2027 các hàng này ghi lại 10% nếu không có văn bản gia hạn; xem chi tiết từng nhóm và tình trạng gia hạn ở thuế VAT 2027 là 8% hay 10%.
Hộ kinh doanh không tách VAT theo cách này
Hộ, cá nhân kinh doanh tính thuế GTGT trực tiếp theo tỷ lệ % trên doanh thu (Luật GTGT 48/2024, Điều 12) và xuất hóa đơn bán hàng, không có dòng thuế suất 8% hay 10%. Trong thời gian giảm thuế, mức tỷ lệ % được giảm 20% và hóa đơn ghi chú số tiền đã giảm. Xem tính thuế hộ kinh doanh.
Căn cứ pháp lý
- Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15, sửa đổi bởi Luật 90/2025/QH15, Luật 149/2025/QH15 và Luật 09/2026/QH16 (các luật sửa đổi không đổi thuế suất): Điều 5 (đối tượng không chịu thuế), Điều 7 (giá tính thuế là giá chưa có thuế GTGT), Điều 9 (thuế suất 0%, 5%, 10%), Điều 12 (phương pháp tính trực tiếp).
- Nghị quyết 204/2025/QH15 ngày 17/06/2025 của Quốc hội về giảm thuế giá trị gia tăng.
- Nghị định 174/2025/NĐ-CP ngày 30/06/2025: Điều 1 (giảm từ 10% xuống 8%, nhóm loại trừ, ghi thuế suất từng mặt hàng), Điều 2 (hiệu lực 01/07/2025 đến hết 31/12/2026), Phụ lục I (nhóm loại trừ theo mã sản phẩm), Phụ lục II mục I (hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, hóa đơn 01/07–31/12/2025) và mục II (hóa đơn năm 2026).
Lưu ý
- Công cụ dùng cho hóa đơn GTGT của bên bán tính thuế theo phương pháp khấu trừ. Số tiền làm tròn đến đồng.
- Hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt hoặc thuế bảo vệ môi trường: giá tính thuế GTGT đã gồm các thuế đó; công cụ chỉ tách phần GTGT.
- Hóa đơn điều chỉnh giảm: bật “Hóa đơn điều chỉnh giảm” để các số thành số âm và số tiền bằng chữ có chữ “Âm”.
- Cần đọc riêng một số tiền thành chữ: dùng đọc số tiền bằng chữ.